Bizzi

Các chi phí được trừ khi tính thuế TNDN: Điều kiện, hồ sơ và danh sách thực tế (Cập nhật 2026)

Khác chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN, với chi phí được trừ khi tính thuế TNDN, doanh nghiệp càng chuẩn hóa từ đầu, rủi ro bị loại khi quyết toán càng thấp. Để các chi phí được trừ khi tính thuế TNDN, hóa đơn chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ nằm ở hồ sơ, quy trình và khả năng chứng minh chi phí gắn với hoạt động tạo doanh thu.

Bài viết này của Bizzi sẽ cung cấp đầy đủ thông tin về điều kiện để các chi phí được trừ khi tính thuế TNDN, hướng dẫn cách quản lý tốt chi phí được trừ không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thuế phải nộp hợp pháp, mà còn nâng cao năng lực quản trị tài chính dài hạn. 

Mục lục

Toggle

Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN là gì?

Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN là những khoản chi thực tế phát sinh, được pháp luật thuế chấp nhận, và được trừ khỏi doanh thu khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN của doanh nghiệp.

Các nhóm chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN phổ biến

Nhóm chi phí Ví dụ
Chi phí lương & phụ cấp Lương, thưởng, BHXH, phúc lợi trong mức
Chi phí nguyên vật liệu Mua hàng hóa, vật tư phục vụ SXKD
Chi phí dịch vụ Thuê ngoài, vận chuyển, sửa chữa
Chi phí khấu hao TSCĐ đủ điều kiện, khấu hao đúng mức
Chi phí tài chính Lãi vay trong phạm vi cho phép
Chi phí quản lý Văn phòng phẩm, điện, nước, thuê văn phòng

Điều kiện để chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN và được trừa

Một khoản chi được trừ khi tính thuế TNDN nếu đồng thời đáp ứng 3 điều kiện sau:

Phát sinh thực tế, phục vụ hoạt động SXKD

Có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp

Thanh toán đúng quy định

cac-chi-phi-duoc-tru-khi-tinh-thue-tndn 3
Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN là những khoản chi thực tế phát sinh, được pháp luật thuế chấp nhận, và được trừ khỏi doanh thu khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN của doanh nghiệp.

Danh sách các nhóm chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN phổ biến nhất gồm những gì?

Dưới đây là danh sách các nhóm chi phí được trừ phổ biến nhất khi tính thuế TNDN, được tổng hợp theo thực tế thanh tra – quyết toán thuế, giúp doanh nghiệp dễ rà soát và đối chiếu:

Chi phí nguyên vật liệu, hàng hóa

Chi phí nhân sự (lương – thưởng – phúc lợi)

Chi phí dịch vụ mua ngoài

Chi phí thuê tài sản

Chi phí khấu hao tài sản cố định

Chi phí tài chính

Chi phí quản lý doanh nghiệp

Chi phí bán hàng

Chi phí công cụ dụng cụ

Các khoản chi khác được trừ theo quy định

Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN được chia theo các nhóm giúp doanh nghiệp dễ rà soát và đối chiếu

Những khoản chi phí “tưởng” được trừ nhưng hay bị loại nhất” là khoản nào?

Thuế không chỉ nhìn “có hóa đơn hay không”, mà nhìn cả:

Chỉ cần gãy một mắt xích, chi phí hợp lý cũng có thể bị loại. Dưới đây là những khoản chi “tưởng” được trừ nhưng lại hay bị loại nhất khi thanh tra – quyết toán thuế TNDN.

Có hóa đơn nhưng không có nghiệm thu/bàn giao

Loại chi phí này không chứng minh được dịch vụ/hàng hóa đã hoàn thành và phục vụ SXKD. Chi phí bị loại vì thiếu bằng chứng phát sinh thực tế, dù hóa đơn hợp lệ.

Có hợp đồng nhưng thanh toán sai phương thức

Chi phí không đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt với hóa đơn > 20 triệu. Do đó, chi phí không được trừ, hóa đơn bị “vô hiệu” cho mục đích thuế.

Chi phí hợp lý nhưng lệch kỳ

Loại chi phí này không chứng minh được thời điểm phát sinh gắn với kỳ tính thuế. Chi phí bị loại khỏi kỳ quyết toán hiện tại, làm tăng thu nhập chịu thuế.

Chi phí có trần nhưng không theo dõi trần

Doanh nghiệp vượt mức khống chế mà không tách phần vượt.  Phần vượt trần bị loại, dễ phát sinh truy thu + phạt chậm nộp.

Chi phí liên quan nhà cung cấp rủi ro

Nguyên nhân xuất phát từ hồ sơ yếu, nguồn gốc chi phí không đáng tin cậy. Chi phí bị soi sâu, dễ bị loại nếu không chứng minh được toàn bộ chuỗi giao dịch.

Có nhiều khoản chi phí “tưởng” được trừ nhưng hay bị loại nhất” khi tính thuế TNDN

Điểm mới về chi phí được trừ khi tính thuế TNDN cập nhật năm 2025–2026

Dưới đây là tổng hợp các điểm mới đáng chú ý về chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN giai đoạn 2025–2026, diễn giải theo logic thực hành kế toán – thuế, bám Luật Thuế TNDN 2025 (hiệu lực từ 01/10/2025, Điều 9 – theo Thư Viện Pháp Luật):

Xác lập lại khung điều kiện chi phí được trừ khi tính thuế TNDN (Điều 9 – Luật Thuế TNDN 2025)

Luật chuẩn hóa lại nguyên tắc: Chi phí được trừ = phục vụ SXKD + có đủ hồ sơ, chứng từ hợp pháp + không thuộc danh mục loại trừ. Giảm cách hiểu “mở” như trước, siết chặt tính chứng minh.

Tác động thực tế:

Làm rõ nhóm chi phí nghiên cứu khoa học – đổi mới sáng tạo – chuyển đổi số

Luật nêu rõ hơn các khoản chi cho:

Điều kiện then chốt để được trừ:

Ý nghĩa: Mở “cửa pháp lý” rõ ràng hơn cho các chi phí trước đây hay bị nghi ngờ là “chi phí tương lai” hoặc “chi không tạo doanh thu ngay”.

Ghi nhận chi phí liên quan giảm phát thải – net zero – ESG

Điểm mới đáng chú ý:

Ví dụ có thể được trừ:

Lưu ý quan trọng: Không phải chỉ “vì ESG” là tự động được trừ. Phải chứng minh liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp hợp lý đến SXKD.

Cách xử lý và phòng tránh các chi phí được trừ khi tính thuế TNDN

Dưới đây là cách xử lý & phòng tránh chi phí bị loại khi quyết toán thuế TNDN, trình bày theo tư duy thực hành cho CFO/Kế toán trưởng, không thiên về lý thuyết.

Cách xử lý chi phí có nguy cơ bị loại khi quyết toán thuế TNDN

Khi rà soát chi phí trước kỳ quyết toán, việc đầu tiên doanh nghiệp cần làm không phải là vội vàng “loại hay giữ”, mà là phân loại chi phí theo khả năng hoàn thiện hồ sơ

Nhóm A – Có thể bổ sung hồ sơ

Nhóm B – Bắt buộc phải loại

Sau khi phân loại, doanh nghiệp cần rà soát từng khoản chi dựa trên ba trụ cột cốt lõi gồm hợp đồng, nghiệm thu – bàn giao và thanh toán.  Mỗi khoản chi cần được kiểm tra đồng bộ:

Chỉ cần gãy 1 trụ cột, chi phí hợp lý cũng có thể bị loại.

Về mặt xử lý trên tờ khai, cần lưu ý rằng chi phí không được trừ không đồng nghĩa với việc phải xuất toán khỏi sổ kế toán. 

Việc chủ động điều chỉnh giúp giảm rủi ro bị quy kết sai phạm.

Phòng tránh chi phí bị loại từ gốc: kiểm soát ngay khi phát sinh

Để hạn chế tối đa chi phí được trừ khi tính thuế TNDN, doanh nghiệp cần chuyển tư duy từ “rà soát cuối kỳ” sang kiểm soát ngay từ lúc phát sinh chi phí. Một quy trình duyệt chi hiệu quả thường được thiết kế theo ba lớp. 

Lớp 1 – Đề nghị chi

Nêu rõ mục đích, nhóm chi phí, đối tượng hưởng lợi

Lớp 2 – Chứng từ

Lớp 3 – Đối soát thanh toán

Khi một khoản chi không đáp ứng đủ ba lớp này, việc dừng thanh toán ngay từ đầu sẽ giúp tránh rủi ro về sau.

Bên cạnh quy trình, doanh nghiệp cần thiết lập các “nguyên tắc cảnh báo” theo từng nhóm chi phí. 

Một điểm yếu phổ biến khác nằm ở cách lưu trữ hồ sơ. Khi hóa đơn, hợp đồng và nghiệm thu được lưu rời rạc ở nhiều nơi, doanh nghiệp rất khó chứng minh tính liền mạch của giao dịch. Thay vào đó, việc lưu trữ theo “bộ hồ sơ giao dịch”, tức là mỗi khoản chi tương ứng với một bộ hồ sơ hoàn chỉnh, sẽ giúp tăng đáng kể khả năng bảo vệ chi phí khi bị thanh tra. Cách làm này không chỉ tiết kiệm thời gian truy xuất mà còn thể hiện rõ bản chất kinh tế của giao dịch.

Vai trò của công nghệ trong việc kiểm soát chi phí được trừ khi tính thuế TNDN

Trong thực tế, chi phí bị loại khi quyết toán thuế TNDN hiếm khi đến từ “thiếu hiểu luật”, mà đến từ việc:

Đây là những điểm Excel và kiểm tra thủ công rất dễ bỏ sót, đặc biệt khi doanh nghiệp có quy mô chi phí lớn, nhiều phòng ban và nhiều nhà cung cấp.

Bizzi không thay thế kế toán hay quyết toán thuế, mà đóng vai trò là lớp kiểm soát trung gian, giúp doanh nghiệp chặn rủi ro chi phí không được trừ ngay từ lúc phát sinh, thay vì “chữa cháy” ở cuối kỳ.

1. Chuẩn hóa quy trình duyệt chi – chặn rủi ro ngay từ khâu đề nghị chi

Một trong những nguyên nhân khiến chi phí bị loại là đề nghị chi không nêu rõ mục đích và bản chất chi phí, dẫn đến hồ sơ thiếu căn cứ khi quyết toán.

Bizzi giúp doanh nghiệp:

Điều này giúp chi phí đủ “nền logic thuế” ngay từ đầu, thay vì đến lúc quyết toán mới phải giải trình ngược.

2. Gom hóa đơn – chứng từ theo từng “bộ hồ sơ giao dịch”

Một rủi ro rất phổ biến khi thanh tra thuế là: Có hóa đơn – nhưng không tìm đủ hợp đồng, nghiệm thu, quyết định liên quan.

Bizzi giúp chuyển từ lưu trữ rời rạc sang lưu trữ theo bộ hồ sơ giao dịch, trong đó mỗi khoản chi được gắn đầy đủ:

 Khi quyết toán, kế toán không phải “đi xin lại hồ sơ”, mà có thể xuất trọn bộ chứng minh chi phí chỉ trong vài phút.

Bizzi bot tự động thu thập các hóa đơn và đưa vào một nền tảng để xử lý.

3. Nhắc thiếu hồ sơ và cảnh báo rủi ro trước khi hạch toán – thanh toán

Thay vì phát hiện chi phí không đủ điều kiện khi đã quyết toán, Bizzi hỗ trợ:

 Đây là điểm then chốt giúp giảm mạnh nhóm chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN tưởng được trừ nhưng hay bị loại nhất” trong thực tế.

4. Kiểm soát trần chi phí và chi phí nhạy cảm theo logic thuế

Các nhóm chi phí có trần hoặc dễ bị soi (phúc lợi, trang phục, tiếp khách, lãi vay…) nếu không theo dõi sát rất dễ vượt ngưỡng.

Bizzi hỗ trợ:

Doanh nghiệp chủ động điều chỉnh ngay trong năm, tránh bị loại chi phí và truy thu thuế sau này.

Kiểm soát chi phí chặt chẽ theo chính sách, ngân sách với Bizzi

5. Cảnh báo nhà cung cấp rủi ro – giảm nguy cơ chi phí bị “soi nguồn gốc”

Ngay cả khi chi phí có giao dịch thật, hóa đơn từ nhà cung cấp rủi ro vẫn có thể khiến chi phí bị loại nếu không chứng minh được toàn bộ chuỗi giao dịch.

Bizzi hỗ trợ:

 Giảm nguy cơ chi phí bị loại do yếu tố “đối tác”, vốn rất khó xử lý nếu phát hiện muộn.

6. Không thay kế toán – giúp kế toán không phải “chữa cháy khi quyết toán”

Điểm quan trọng nhất trong cách Bizzi tiếp cận là:

Nhờ đó, doanh nghiệp:

Kiểm soát chi phí được trừ khi tính thuế TNDN không phải là việc làm thêm ở cuối năm, mà là năng lực quản trị cần được thiết kế ngay từ lúc phát sinh chi phí.

Công nghệ như Bizzi đóng vai trò lớp kiểm soát phòng ngừa, giúp doanh nghiệp không chỉ giảm thuế hợp pháp, mà còn xây dựng hệ thống tài chính minh bạch, vững vàng và sẵn sàng trước mọi kỳ thanh tra – quyết toán.

Trả lời các hỏi thường gặp về các chi phí được trừ khi tính thuế TNDN

Dưới đây là giải đáp các câu hỏi thường gặp về chi phí được trừ khi tính thuế TNDN, chỉ ra chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN. 

Chi phí tiếp khách cần chứng từ gì để được trừ?

Chi phí tiếp khách không chỉ cần hóa đơn ăn uống hợp lệ mà còn phải chứng minh được mục đích phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh. Trên thực tế, cơ quan thuế thường yêu cầu thêm các chứng từ đi kèm như quyết định tiếp khách, nội dung làm việc, đối tượng tiếp khách hoặc mối liên hệ với hợp đồng, dự án cụ thể. Nếu chỉ có hóa đơn ăn uống nhưng không làm rõ lý do tiếp khách, chi phí này rất dễ bị đánh giá là chi mang tính cá nhân và bị loại khi quyết toán.

Chi phí thuê ngoài có bắt buộc hợp đồng và nghiệm thu không?

Về nguyên tắc, chi phí thuê ngoài gần như bắt buộc phải có hợp đồng, đặc biệt với các dịch vụ tư vấn, marketing, IT, bảo trì, gia công… Bên cạnh hợp đồng, biên bản nghiệm thu hoặc tài liệu xác nhận hoàn thành dịch vụ là căn cứ quan trọng để chứng minh chi phí đã phát sinh thực tế. 

Trường hợp chỉ có hóa đơn mà không có hợp đồng hoặc nghiệm thu, cơ quan thuế thường nghi ngờ tính có thật của giao dịch và loại chi phí.

Hóa đơn trên 20 triệu thanh toán tiền mặt có được trừ không?

Theo quy định, các hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (đã gồm VAT) phải thanh toán không dùng tiền mặt thì mới được tính vào chi phí được trừ. 

Nếu doanh nghiệp đã thanh toán tiền mặt cho hóa đơn trên 20 triệu, dù hóa đơn hợp lệ và chi phí phục vụ SXKD, khoản chi này vẫn không được trừ khi tính thuế TNDN và phải điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế khi quyết toán.

Lãi vay khi chưa góp đủ vốn điều lệ bị loại phần nào

Trong trường hợp doanh nghiệp chưa góp đủ vốn điều lệ theo đăng ký, chi phí lãi vay sẽ bị loại phần tương ứng với số vốn điều lệ còn thiếu. Nói cách khác, lãi vay chỉ được trừ trên phần vốn đã góp đủ. Phần lãi phát sinh để bù đắp cho số vốn chưa góp sẽ không được tính vào chi phí được trừ và thường là khoản bị soi rất kỹ khi thanh tra thuế.

Chi phí chuyển đổi số và chi phí net zero có được trừ từ khi nào.

Từ ngày 01/10/2025, khi Luật Thuế TNDN 2025 có hiệu lực, các khoản chi cho nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số cũng như chi phí liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính, net zero được nêu rõ hơn về cơ sở pháp lý để xem xét là chi phí được trừ

Tuy nhiên, các khoản chi phí được trừ khi tính thuế TNDN chỉ được trừ nếu chứng minh được mối liên hệ với hoạt động sản xuất kinh doanh, có kế hoạch, hợp đồng, nghiệm thu và kết quả đầu ra phù hợp. Đây không phải là “được trừ tự động”, mà là được trừ khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo bản chất kinh tế của chi phí.

Kết luận

Các chi phí được trừ khi tính thuế TNDN không nằm ở danh sách cố định, mà được quyết định bởi điều kiện, hồ sơ và cách doanh nghiệp quản lý chi phí trong suốt vòng đời giao dịch. Cùng một khoản chi, doanh nghiệp có thể được trừ hoặc bị loại hoàn toàn, tùy việc có chứng minh được bản chất kinh tế, mối liên hệ với hoạt động sản xuất kinh doanh và sự tuân thủ đúng quy định về hợp đồng, nghiệm thu, thanh toán hay không.

Bước sang giai đoạn 2025–2026, khi Luật Thuế TNDN 2025 chính thức có hiệu lực, tư duy quản lý chi phí cần thay đổi rõ rệt. Cơ quan thuế không chỉ kiểm tra “có hóa đơn hay không”, mà tập trung đánh giá chi phí có hợp lý, có kiểm soát và có được quản trị đúng quy trình hay không. Những khoản chi tưởng chừng rất quen thuộc như tiếp khách, thuê ngoài, lãi vay, phúc lợi hay chuyển đổi số đều có thể trở thành rủi ro nếu hồ sơ rời rạc, theo dõi thủ công và thiếu sự liên kết.

Vì vậy, thay vì xử lý chi phí theo kiểu “chữa cháy khi quyết toán”, doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát ngay từ thời điểm phát sinh chi phí. Việc chuẩn hóa quy trình duyệt chi, gắn hóa đơn với hợp đồng – nghiệm thu – thanh toán, theo dõi trần chi phí và phân loại sớm chi phí được trừ/không được trừ sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ bị loại khi thanh tra thuế.

Trong bối cảnh đó, các giải pháp công nghệ như Bizzi đóng vai trò hỗ trợ quan trọng ở khâu quản trị. Thay vì chỉ lưu trữ hóa đơn, Bizzi giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình chi phí, gom toàn bộ chứng từ theo từng giao dịch, cảnh báo thiếu hồ sơ, sai phương thức thanh toán và rủi ro nhà cung cấp ngay từ đầu. Nhờ đó, kế toán và CFO có thể kiểm soát chi phí một cách hệ thống, minh bạch và chủ động hơn trong quyết toán thuế TNDN.

Để được tư vấn cụ thể hơn về các giải pháp quản lý dành riêng cho doanh nghiệp của bạn, đăng ký ngay tại đây: https://bizzi.vn/dang-ky-dung-thu/

Exit mobile version