Thông tư 99/2025/TT-BTC đánh dấu bước thay đổi lớn nhất của chế độ kế toán doanh nghiệp trong hơn một thập kỷ, chính thức thay thế Thông tư 200 từ ngày 01/01/2026. Không chỉ điều chỉnh hệ thống tài khoản, TT99 chuyển trọng tâm từ “ghi chép kế toán” sang kiểm soát dữ liệu, minh bạch chứng từ và hỗ trợ ra quyết định tài chính.
Bài viết này giúp CFO hiểu rõ TT 99/2025 là gì, so sánh Thông tư 99 và Thông tư 200 theo góc nhìn quản trị, phân tích thay đổi hệ thống tài khoản và gợi ý lộ trình chuẩn bị dữ liệu để chuyển đổi an toàn.
Thông tư 99/2025/TT-BTC là gì và hiệu lực áp dụng từ khi nào?
Thông tư 99/2025/TT-BTC là văn bản của Bộ Tài chính quy định chế độ kế toán doanh nghiệp mới, thay thế toàn bộ Thông tư 200. Thông tư có hiệu lực từ 01/01/2026 và áp dụng cho mọi doanh nghiệp tại Việt Nam.
Về mặt pháp lý, TT99 là văn bản dưới Luật Kế toán 2015, đóng vai trò cụ thể hóa cách doanh nghiệp tổ chức, ghi nhận và kiểm soát dữ liệu kế toán. “Chế độ kế toán doanh nghiệp” ở đây không chỉ là cách ghi sổ, mà là khung kiểm soát toàn diện gồm chứng từ, tài khoản, sổ sách và báo cáo tài chính.
Điểm CFO cần lưu ý là mốc hiệu lực 01/01/2026 không đồng nghĩa có thể chuẩn bị muộn. Việc thay đổi cấu trúc tài khoản, dữ liệu lịch sử và quy chế kiểm soát nội bộ nếu không được chuẩn bị sớm sẽ tạo rủi ro lệch số liệu, sai báo cáo so sánh và áp lực lớn khi go-live.
Để hiểu vì sao TT99 có tác động sâu rộng, cần làm rõ phạm vi điều chỉnh của thông tư này.
Thông tư 99/2025/TT-BTC điều chỉnh những nội dung kế toán nào?
Thông tư 99 điều chỉnh toàn bộ khung kế toán doanh nghiệp, bao gồm chứng từ kế toán, hệ thống tài khoản, sổ kế toán và báo cáo tài chính, đồng thời trao quyền tự chủ cao hơn cho doanh nghiệp trong thiết kế hệ thống kế toán.
Bốn trụ cột này không tồn tại độc lập mà liên kết logic: chứng từ là đầu vào dữ liệu, tài khoản là cấu trúc phân loại, sổ là công cụ theo dõi, còn BCTC là đầu ra cho quản trị và quyết toán. TT99 cho phép doanh nghiệp tự thiết kế chi tiết, nhưng trong giới hạn “tự chủ có kiểm soát”, tức là phải đảm bảo tính nhất quán, minh bạch và truy vết được.
So với cách tiếp cận cứng của TT200, TT99 bám sát tinh thần Luật Kế toán 2015: doanh nghiệp chịu trách nhiệm về hệ thống của mình, thay vì chỉ “làm đúng mẫu”.
Trong bối cảnh đó, câu hỏi lớn nhất của CFO là: TT99 thay thế TT200 theo nguyên tắc nào?
Xem thêm nội dung Mẫu chứng từ kế toán theo thông tư 99
Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200 theo nguyên tắc nào?
Thông tư 99 thay thế hoàn toàn Thông tư 200 theo nguyên tắc hiện đại hóa kế toán, tăng quyền tự chủ doanh nghiệp nhưng yêu cầu kiểm soát nội bộ chặt chẽ hơn, đặc biệt với chứng từ điện tử và hệ thống tài khoản tự thiết kế.
Về bản chất, TT200 không còn phù hợp với môi trường số hóa, nơi dữ liệu phát sinh đa nguồn và yêu cầu truy vết cao. TT99 dịch chuyển trọng tâm từ “ghi chép đúng mẫu” sang kiểm soát bản chất nghiệp vụ và chất lượng dữ liệu.
Với CFO, đây không phải thay đổi kỹ thuật, mà là thay đổi triết lý quản trị: kế toán không chỉ để quyết toán, mà là nền tảng dữ liệu cho ra quyết định.
Từ nền tảng pháp lý này, doanh nghiệp cần tiếp cận việc tải và sử dụng TT99 đúng bản gốc.
Download Thông tư 99/2025/TT-BTC ở đâu để đảm bảo đúng bản gốc?
Doanh nghiệp nên download Thông tư 99/2025/TT-BTC từ các nguồn pháp lý chính thống như Cổng thông tin Bộ Tài chính hoặc Cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật, nhằm đảm bảo đủ nội dung và phụ lục đi kèm. Rủi ro phổ biến là sử dụng bản tóm tắt hoặc file thiếu phụ lục hệ thống tài khoản, dẫn đến hiểu sai hoặc áp dụng thiếu. Một văn bản toàn văn hợp lệ cần có đầy đủ điều khoản, phụ lục tài khoản và hướng dẫn chuyển tiếp.
Sau khi có văn bản gốc, vấn đề tiếp theo là hiểu sự khác biệt thực chất giữa TT99 và TT200.
| Loại văn bản | Thông tư |
| Số, ký hiệu | 99/2025/TT-BTC |
| Tổ chức ban hành | Bộ Tài Chính |
| Ngày ban hành | 27-10-2025 |
| Ngày có hiệu lực thi hành | Có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026 |
| Trích yếu | Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn về chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, ghi sổ kế toán, lập và trình bày Báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Việc xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp đối với Ngân sách nhà nước được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế. |
| Tải thông tư | Link |
So sánh Thông tư 99 và Thông tư 200 theo góc nhìn quản trị CFO
Sự khác biệt giữa Thông tư 99 và Thông tư 200 không chỉ nằm ở kỹ thuật kế toán, mà ở cách doanh nghiệp thiết kế kiểm soát nội bộ, quản trị chi phí và đảm bảo dữ liệu phản ánh đúng bản chất hoạt động. TT200 thiên về tuân thủ mẫu; TT99 hướng tới data integrity và decision-support. Với CFO, kế toán không còn tách rời dòng tiền và KPI, mà trở thành xương sống dữ liệu cho quản trị.
Trong bối cảnh này, Bizzi đóng vai trò cầu nối: chuẩn hóa dữ liệu chi phí và hóa đơn, thiết lập workflow phê duyệt và audit trail, giúp CFO có dữ liệu đáng tin để phân tích chi phí và dòng tiền. Khác biệt rõ nhất giữa hai thông tư thể hiện ở hệ thống tài khoản kế toán.
So sánh hệ thống tài khoản Thông tư 99 và Thông tư 200 có gì thay đổi?
Hệ thống tài khoản theo Thông tư 99 được thiết kế linh hoạt hơn TT200, cho phép bổ sung tài khoản mới, loại bỏ một số tài khoản cũ và mở chi tiết theo nhu cầu quản trị.
TT99 cho phép doanh nghiệp chủ động thiết kế chart of accounts, miễn đảm bảo phản ánh đúng bản chất và phục vụ báo cáo. Một số tài khoản mới như TK 215, TK 82112 xuất hiện, trong khi TK 1562, TK 611 bị loại bỏ.
Điểm quan trọng với CFO không phải là “có TK nào”, mà là tác động đến KPI như gross margin và phân bổ chi phí. Bizzi hỗ trợ phân loại hóa đơn theo cấu trúc TK mới, giúp dữ liệu chi phí gắn đúng tài khoản và báo cáo biên lợi nhuận chính xác hơn.
Để áp dụng hệ thống tài khoản mới, doanh nghiệp phải giải bài toán chuyển đổi dữ liệu.
Doanh nghiệp cần chuyển đổi dữ liệu kế toán từ TT200 sang TT99 như thế nào?
Việc chuyển đổi từ Thông tư 200 sang Thông tư 99 đòi hỏi mapping tài khoản cũ – mới, kiểm tra số dư và đảm bảo tính so sánh dữ liệu lịch sử. Rủi ro lớn nhất là lệch gross margin hoặc sai phân loại chi phí do mapping không đầy đủ. Doanh nghiệp cần xây dựng test case bắt buộc trước go-live để đối chiếu và reconciliation.
Bizzi hỗ trợ chuẩn hóa dữ liệu hóa đơn, đối chiếu công nợ và chi phí lịch sử, giúp CFO giảm rủi ro sai số khi chuyển đổi. Ngoài hệ thống tài khoản, TT99 còn đặt ra yêu cầu mới về kiểm soát nội bộ.
Quy chế kiểm soát nội bộ theo Thông tư 99 cần những thành phần nào?
Thông tư 99 yêu cầu doanh nghiệp xây dựng quy chế kiểm soát nội bộ nhằm đảm bảo tính trung thực và minh bạch của dữ liệu kế toán, đặc biệt với chứng từ điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt. Quy chế cần bao phủ các checkpoint trước – trong – sau chi, đảm bảo mọi giao dịch có phê duyệt, log và audit trail. Bizzi Expense hỗ trợ thiết lập workflow phê duyệt, lưu vết đầy đủ và tạo bằng chứng kiểm soát cho CFO khi thanh tra hoặc kiểm toán.
Từ đây, nhiều CFO đặt ra các câu hỏi thực tế khi áp dụng TT99.
Câu hỏi thường gặp của CFO về Thông tư 99/2025/TT-BTC
Dưới đây là phần tổng hợp giải đáp một số vấn đề liên quan đến Thông tư 99/2025.
Thông tư 99 có áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa không?
Có. Thông tư 99/2025/TT-BTC áp dụng cho mọi doanh nghiệp, không phân biệt quy mô. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được trao quyền tự chủ thiết kế hệ thống kế toán, nhưng vẫn phải đảm bảo nguyên tắc trung thực, nhất quán và kiểm soát nội bộ.
Ghi sổ bằng ngoại tệ theo TT99 ảnh hưởng gì đến thuế TNDN?
TT99 cho phép ghi sổ bằng ngoại tệ nếu đáp ứng điều kiện, nhưng thuế TNDN vẫn quyết toán bằng VND. CFO cần kiểm soát chênh lệch tỷ giá và tính nhất quán giữa kế toán – thuế để tránh sai lệch lợi nhuận chịu thuế.
Bỏ TK 1562 có làm sai lệch biên lợi nhuận không?
Không, nếu doanh nghiệp mapping đúng chi phí vào cấu trúc tài khoản mới. Rủi ro chỉ phát sinh khi dữ liệu lịch sử không được phân loại lại, dẫn đến gross margin bị “méo” sau chuyển đổi.
Chứng từ điện tử tự thiết kế có bị cơ quan thuế bác bỏ không?
Không, nếu chứng từ đáp ứng đủ nội dung theo Luật Kế toán và truy xuất được audit trail. Trọng tâm không nằm ở mẫu biểu, mà ở khả năng chứng minh và kiểm soát.
Phần mềm kế toán cần đáp ứng tiêu chí gì theo Điều 28 TT99?
Phần mềm phải đảm bảo lưu trữ dữ liệu, phân quyền, kiểm soát sửa/xóa và truy vết giao dịch. CFO nên ưu tiên hệ thống hỗ trợ kiểm soát trước khi ghi sổ, không chỉ ghi nhận hậu kỳ.
Khi nào nên bắt đầu chuẩn bị chuyển đổi từ TT200 sang TT99?
Ngay trong năm 2025. Việc mapping tài khoản, chuẩn hóa dữ liệu và test báo cáo cần thời gian; chuẩn bị muộn sẽ tạo áp lực lớn khi áp dụng từ 01/01/2026.
Doanh nghiệp có bắt buộc thay đổi ERP khi áp dụng TT99 không?
Không bắt buộc. Tuy nhiên, nếu ERP không hỗ trợ linh hoạt hệ thống tài khoản, workflow phê duyệt và audit trail, doanh nghiệp sẽ khó tận dụng tinh thần “tự chủ có kiểm soát” của TT99.
Kết luận: CFO cần chuẩn bị gì trước Thông tư 99/2025/TT-BTC?
TT 99/2025 không đơn thuần là văn bản thay thế kỹ thuật kế toán, mà là bước chuyển từ ghi chép sang kiểm soát dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định. Việc download thông tư 99 2025 tt btc đúng bản gốc chỉ là điểm khởi đầu; giá trị thực nằm ở cách doanh nghiệp hiểu và triển khai.
Qua So sánh Thông tư 99 và Thông tư 200, có thể thấy trọng tâm đã dịch chuyển sang quyền tự chủ gắn với trách nhiệm kiểm soát. Đặc biệt, So sánh hệ thống tài khoản Thông tư 200 và Thông tư 99 cho thấy CFO cần chuẩn bị bài bản cho mapping dữ liệu, tránh sai lệch biên lợi nhuận và báo cáo quản trị.
Trong bối cảnh đó, Bizzi đóng vai trò nền tảng hỗ trợ CFO:
- Chuẩn hóa dữ liệu chi phí và hóa đơn đầu vào,
- Thiết lập workflow phê duyệt và audit trail theo đúng tinh thần TT99,
- Cung cấp dữ liệu đáng tin để phân tích chi phí, dòng tiền và KPI.
Chuẩn bị sớm không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ Thông tư 99, mà còn biến quá trình chuyển đổi kế toán thành đòn bẩy nâng cấp năng lực quản trị tài chính cho CFO.