Bizzi

Chuyển đổi số doanh nghiệp là gì? Bản chất, ví dụ thực tế và bài học thành công tại Việt Nam

admin

Chuyển đổi số không còn là câu chuyện công nghệ, mà là bài toán quản trị chi phí kinh doanh, dòng tiền và năng lực ra quyết định của doanh nghiệp. 

Bài viết này của Bizzi sẽ giúp CFO và lãnh đạo hiểu đúng bản chất của chuyển đổi số, chuyển đổi số doanh nghiệp là gì, nhìn thấy được ví dụ thực tế các doanh nghiệp chuyển đổi số thành công ở Việt Nam và biết bắt đầu từ đâu để tạo giá trị thật.

Chuyển đổi số doanh nghiệp là gì? (Digital Transformation in Business)

Chuyển đổi số doanh nghiệp là quá trình tái thiết toàn diện mô hình vận hành, quản trị và ra quyết định dựa trên dữ liệu và công nghệ số, nhằm tối ưu chi phí, giảm rủi ro và nâng cao năng lực cạnh tranh – không chỉ là cài đặt phần mềm. Ở góc nhìn quản trị tài chính, chuyển đổi số doanh nghiệp không thể được hiểu đơn thuần là việc “mua thêm công cụ”. Bản chất của Digital Transformation nằm ở việc thay đổi cách doanh nghiệp vận hành và ra quyết định, trong đó công nghệ chỉ đóng vai trò kích hoạt.

Một mô hình chuyển đổi số đúng nghĩa luôn bao gồm bốn cấu phần gắn chặt với nhau: quy trình (process), dữ liệu (data), cơ chế quản trị (governance) và con người (people). Nếu chỉ số hóa dữ liệu nhưng vẫn giữ quy trình cũ, doanh nghiệp chỉ đang tăng tốc một hệ thống kém hiệu quả.

Mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số là decision velocity – tức tốc độ và chất lượng của quyết định. Khi dữ liệu chi phí, hóa đơn, công nợ được cập nhật real-time và kết nối xuyên suốt, CFO không còn phải ra quyết định dựa trên báo cáo trễ hoặc dữ liệu rời rạc.

Trong thực tế triển khai, Bizzi đóng vai trò như một decision-support system cho tài chính – kế toán. Thay vì xử lý chi phí, hóa đơn và công nợ bằng nhiều hệ thống tách rời, Bizzi giúp chuẩn hóa toàn bộ dữ liệu tài chính về một luồng thống nhất, từ đó tạo nền tảng cho quyết định nhanh và có kiểm soát.

Hiểu đúng khái niệm là bước đầu, nhưng để tránh nhầm lẫn trong triển khai, cần phân biệt rõ chuyển đổi số trong kinh doanh là gì và nó khác gì với số hóa thông thường.

chuyen-doi-so-doanh-nghiep-la-gi

Xem thêm bài viết về Nghị quyết 68: Cơ hội cắt giảm 30% chi phí nhờ chuyển đổi số và hóa đơn điện tử tại đây

Chuyển đổi số trong kinh doanh là gì và khác gì với số hóa?

Chuyển đổi số trong kinh doanh là việc sử dụng dữ liệu và công nghệ để thay đổi cách doanh nghiệp tạo doanh thu, kiểm soát chi phí và ra quyết định; trong khi số hóa chỉ dừng ở việc chuyển thông tin từ giấy sang dạng số.

Ba khái niệm thường bị dùng lẫn:

Điểm mấu chốt nằm ở đầu ra. Số hóa tạo ra dữ liệu, nhưng chuyển đổi số tạo ra value creation. Khi mô hình kinh doanh không thay đổi, KPI không gắn với tài chính và dòng tiền, việc triển khai công nghệ sẽ không tạo ra tác động dài hạn.

Ở lớp này, Bizzi không thay thế ERP – vốn mạnh ở ghi nhận và hạch toán. Bizzi đứng ở lớp kiểm soát và ra quyết định, nơi ERP thường không giải quyết được bài toán theo thời gian thực: chi phí phát sinh ở đâu, rủi ro nằm chỗ nào, và quyết định tài chính cần được đưa ra ngay lúc nào.

Khi hiểu rõ bản chất , câu hỏi tiếp theo của lãnh đạo luôn là: chuyển đổi số mang lại giá trị gì cho doanh nghiệp?

Chuyển đổi số tạo ra giá trị gì cho doanh nghiệp?

Chuyển đổi số giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành, tăng tốc thu hồi tiền, kiểm soát rủi ro và nâng cao chất lượng quyết định thông qua dữ liệu real-time và tự động hóa quy trình cốt lõi.

Ở khía cạnh tài chính, giá trị lớn nhất của chuyển đổi số thể hiện qua dòng tiền. Khi các quy trình Accounts Receivable và Accounts Payable được số hóa và tự động hóa, doanh nghiệp có thể rút ngắn DSO, tối ưu DPO và cải thiện Cash Conversion Cycle.

Công thức DSO = (Accounts Receivable / Revenue) × 365 cho thấy chỉ cần rút ngắn vài ngày thu tiền, dòng tiền đã cải thiện đáng kể. Tương tự, Cash Conversion Cycle phản ánh trực tiếp hiệu quả vận hành tài chính của doanh nghiệp.

Bizzi hỗ trợ CFO kiểm soát các chỉ số này thông qua các module như ARM và Expense. Công nợ được theo dõi theo tuổi nợ, nhắc nợ theo kịch bản và kết nối trực tiếp với dữ liệu hóa đơn. Ở chiều chi phí, Bizzi giúp kiểm soát ngay từ trước khi phát sinh, thay vì “chữa cháy” ở khâu quyết toán.

Khi giá trị đã rõ, thách thức tiếp theo là triển khai chuyển đổi số theo lộ trình nào để tránh thất bại.

Bizzi hỗ trợ CFO kiểm soát công nợ được theo dõi theo tuổi nợ, nhắc nợ theo kịch bản và kết nối trực tiếp với dữ liệu hóa đơn.

Lộ trình chuyển đổi số doanh nghiệp theo 3 giai đoạn chuẩn 

Giai đoạn 1: Chuẩn hóa dữ liệu – nền móng của mọi quyết định

Mục tiêu: Tạo Single Source of Truth cho các dữ liệu ảnh hưởng trực tiếp đến tiền và rủi ro.

Vấn đề doanh nghiệp thường gặp

Doanh nghiệp cần làm gì

Giá trị tạo ra

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp đặt một lớp thu thập và đối soát chứng từ (hóa đơn, đề nghị chi, công nợ) trước khi đẩy dữ liệu vào kho dữ liệu hoặc dashboard. Các hệ thống như Bizzi thường được dùng ở giai đoạn này để giảm sai lệch ngay từ đầu vào, thay vì sửa sai ở cuối kỳ.

Giai đoạn 2: Tự động hóa quy trình – kiểm soát trước khi tiền rời khỏi doanh nghiệp

Mục tiêu: Giảm thao tác tay, chặn rủi ro trước khi phát sinh chi phí hoặc chậm thu tiền.

Vấn đề phổ biến

Doanh nghiệp cần làm gì

Giá trị tạo ra

Ở giai đoạn này, các doanh nghiệp thường dùng Bizzi Expense để kiểm soát chi phí trước khi phát sinh và Bizzi ARM để theo dõi công nợ theo thời gian thực. Điểm mấu chốt không phải “tự động cho nhanh”, mà là kiểm soát được tiền trước khi ra quyết định thanh toán.

Giai đoạn 3: Tái thiết mô hình quản trị & ra quyết định

Mục tiêu: Biến dữ liệu đã kiểm soát thành tín hiệu quản trị cho lãnh đạo.

Doanh nghiệp cần làm gì

Giá trị tạo ra

Khi dữ liệu chi phí và công nợ đã được kiểm soát ở các giai đoạn trước, dashboard và FP&A mới thực sự đáng tin. Đây là lý do nhiều doanh nghiệp triển khai dashboard sau khi đã chuẩn hóa dữ liệu vận hành qua các nền tảng như Bizzi, rồi mới nối sang EPM/FP&A.

Ví dụ về chuyển đổi số trong doanh nghiệp theo từng phòng ban

Trong thực tế, các chương trình chuyển đổi số hiệu quả hiếm khi bắt đầu từ công nghệ thuần túy. Phần lớn doanh nghiệp Việt triển khai thành công đều xuất phát từ những phòng ban nơi dữ liệu, chi phí và rủi ro tập trung nhiều nhất, đặc biệt là tài chính – kế toán và vận hành. Đây là các điểm chạm trực tiếp đến dòng tiền, hiệu quả sử dụng vốn và khả năng kiểm soát của CFO.

Ví dụ chuyển đổi số trong tài chính – kế toán

Trong khối tài chính – kế toán, chuyển đổi số thường bắt đầu từ tự động hóa xử lý hóa đơn, kiểm soát chi phí và quản trị công nợ. Thay vì nhập liệu thủ công và đối chiếu cuối kỳ, dữ liệu được số hóa ngay từ đầu giúp giảm sai sót và rút ngắn thời gian khóa sổ.

Ở góc độ quản trị, CFO quan tâm nhất đến việc dữ liệu tài chính có hỗ trợ ra quyết định hay không. Các chỉ số như DSO (Days Sales Outstanding), sai lệch ngân sách hay cycle time xử lý chứng từ phản ánh trực tiếp hiệu quả vận hành tài chính. Khi các chỉ số này được theo dõi theo thời gian thực, CFO có thể phát hiện rủi ro sớm thay vì xử lý hậu quả.

Trong mô hình này, Bizzi đóng vai trò là lớp kiểm soát dữ liệu đầu vào:

Chuyển đổi số trong tài chính – kế toán vì vậy không chỉ giúp “làm nhanh hơn”, mà quan trọng hơn là làm đúng ngay từ đầu, tạo nền dữ liệu tin cậy cho IFRS, kiểm toán và hoạch định tài chính.

Ví dụ chuyển đổi số trong bán hàng & vận hành

Ở khối bán hàng và vận hành, chuyển đổi số tập trung vào kết nối dữ liệu giữa nhu cầu thị trường và năng lực đáp ứng nội bộ. Các doanh nghiệp triển khai CRM, forecasting và hệ thống theo dõi chuỗi cung ứng nhằm tăng khả năng dự báo và giảm độ trễ trong vận hành.

Khi dữ liệu bán hàng, tồn kho và vận hành được cập nhật liên tục, doanh nghiệp có thể:

Điểm mấu chốt là liên kết dữ liệu vận hành với dữ liệu tài chính. Khi doanh thu, chi phí và tồn kho được nhìn trên cùng một mặt phẳng dữ liệu, CFO và COO có thể cùng đánh giá hiệu quả hoạt động thay vì mỗi bộ phận một báo cáo rời rạc. Đây chính là nền tảng để doanh nghiệp chuyển từ quản lý theo phòng ban sang quản trị theo dòng giá trị.

Những cách tiếp cận chuyển đổi số theo từng phòng ban như trên không chỉ mang tính lý thuyết, mà đã được chứng minh rõ ràng qua các doanh nghiệp chuyển đổi số thành công tại Việt Nam, từ sản xuất, tài chính đến hạ tầng quy mô lớn.

Các doanh nghiệp chuyển đổi số thành công ở Việt Nam

Các doanh nghiệp chuyển đổi số thành công ở Việt Nam đều bắt đầu từ việc giải quyết vấn đề quản trị cụ thể, triển khai theo lộ trình rõ ràng và đo lường bằng KPI tài chính, vận hành hoặc trải nghiệm khách hàng – thay vì chỉ đầu tư công nghệ một cách phân tán.

Case 1: Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) – chuyển đổi số tích hợp và quản trị dữ liệu

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang triển khai chương trình chuyển đổi số toàn diện giai đoạn 2021–2025 với mục tiêu rõ ràng: trở thành doanh nghiệp số vào năm 2025. Với đặc thù vận hành hạ tầng quy mô quốc gia, EVN tiếp cận chuyển đổi số theo hướng tích hợp – đồng bộ – lấy dữ liệu làm trung tâm, thay vì chỉ số hóa từng khâu riêng lẻ.

Chuyển đổi số tại EVN được triển khai đồng thời trên toàn chuỗi giá trị, từ quản trị nội bộ đến sản xuất, kinh doanh và đầu tư xây dựng, nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và chất lượng dịch vụ công.

EVN xác định 5 lĩnh vực ưu tiên, trong đó dữ liệu và công nghệ đóng vai trò nền tảng:

Nhờ triển khai chuyển đổi số theo hướng tích hợp và quy mô lớn, EVN đạt được nhiều kết quả quan trọng:

EVN được ghi nhận là một trong những doanh nghiệp Nhà nước tiên phong và xuất sắc nhất trong chuyển đổi số, cho thấy ngay cả những tổ chức quy mô lớn, cấu trúc phức tạp vẫn có thể chuyển đổi thành công khi có chiến lược dữ liệu và lộ trình triển khai rõ ràng.

Case 2: Rang Dong – chuyển đổi nền tảng sản xuất và dữ liệu

Từ năm 2020, Công ty CP Bóng đèn Phích nước Rạng Đông bắt đầu hành trình chuyển đổi số với mục tiêu rõ ràng: thoát khỏi mô hình nhà sản xuất truyền thống và tái định vị thành doanh nghiệp công nghệ cao. Chuyển đổi số tại Rạng Đông không được triển khai như một dự án CNTT đơn lẻ, mà là một chiến lược tái cấu trúc toàn diện, gắn chặt với tăng trưởng dài hạn và năng lực cạnh tranh.

Thay vì số hóa manh mún, Rạng Đông lựa chọn cách tiếp cận có hệ thống, tập trung vào nền tảng dữ liệu và năng lực công nghệ lõi:

Chuyển đổi số tại Rạng Đông mang lại kết quả rõ ràng cả về vận hành lẫn kinh doanh:

Hiện nay, Rạng Đông tiếp tục tái cấu trúc mô hình quản trị theo hướng lấy dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) làm trung tâm. Dữ liệu không chỉ phục vụ báo cáo, mà trở thành nền tảng cho quyết định sản xuất, phát triển sản phẩm và mở rộng hệ sinh thái.

Từ một doanh nghiệp sản xuất truyền thống, Rạng Đông đang từng bước chuyển mình thành doanh nghiệp công nghệ Việt Nam, nơi tăng trưởng được dẫn dắt bởi dữ liệu, công nghệ và tư duy đổi mới dài hạn.

Case 3: VPBank – ngân hàng dữ liệu và sản phẩm số

VPBank là một trong những ngân hàng tiên phong chuyển đổi số tại Việt Nam, với định hướng rõ ràng: xây dựng ngân hàng vận hành trên dữ liệu và công nghệ, thay vì chỉ số hóa kênh giao dịch. Năm 2025, VPBank được vinh danh là Doanh nghiệp chuyển đổi số xuất sắc tại Vietnam Digital Awards, ghi nhận cho chiến lược chuyển đổi số được triển khai bài bản và có chiều sâu.

Thay vì tập trung đơn lẻ vào ứng dụng ngân hàng số, VPBank lựa chọn chuyển đổi đồng thời sản phẩm, vận hành và năng suất lao động, lấy trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn làm nền tảng.

Hành trình chuyển đổi số của VPBank xoay quanh việc khai thác dữ liệu để tối ưu trải nghiệm và hiệu quả vận hành:

Chiến lược chuyển đổi số giúp VPBank đạt được nhiều lợi ích rõ rệt:

Chuyển đổi số tại VPBank không dừng ở việc phát triển ứng dụng, mà hướng tới mô hình ngân hàng lấy dữ liệu làm trung tâm, nơi công nghệ và AI hỗ trợ ra quyết định, thiết kế sản phẩm và quản trị rủi ro. Đây là nền tảng giúp VPBank duy trì tốc độ đổi mới và khả năng cạnh tranh trong dài hạn.

Tóm lại, ví dụ về các doanh nghiệp chuyển đổi số thành công ở Việt Nam ở trên đều có điểm chung không phải là “ứng dụng công nghệ thật nhiều”, mà là ứng dụng công nghệ để giải quyết bài toán thực tế và đo lường hiệu quả bằng KPI tài chính/vận hành. 

Câu hỏi thường gặp về chuyển đổi số trong kinh doanh là gì?

Dưới đây là phần tổng hợp những vấn đề thắc mắc liên quan đến nội dung chuyển đổi số doanh nghiệp.

Chuyển đổi số doanh nghiệp có tốn nhiều chi phí không?
Chi phí phụ thuộc vào phạm vi và lộ trình. DX đúng hướng giúp tiết kiệm chi phí dài hạn thông qua giảm lãng phí và cải thiện dòng tiền.

Làm sao đo ROI của tự động hóa kế toán?
ROI được đo bằng việc giảm cycle time, giảm sai sót và cải thiện các chỉ số như DSO, DPO và working capital.

ERP có đủ cho chuyển đổi số tài chính không?
ERP cần thiết nhưng chưa đủ. Doanh nghiệp cần thêm lớp kiểm soát và quyết định như Bizzi để xử lý real-time.

DX có giúp doanh nghiệp vay vốn dễ hơn không?
Dữ liệu tài chính minh bạch và audit trail rõ ràng giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín với ngân hàng.

Kết luận

Hiểu đúng chuyển đổi số doanh nghiệp là gì giúp doanh nghiệp tránh được sai lầm phổ biến: đầu tư công nghệ nhưng không tạo ra giá trị. Dựa vào việc phân tích ví dụ về chuyển đổi số trong doanh nghiệp có thể thấy rằng, bản chất của chuyển đổi số không nằm ở phần mềm, mà nằm ở cách doanh nghiệp ra quyết định dựa trên dữ liệu.

Các ví dụ về chuyển đổi số trong doanh nghiệp tại Việt Nam cho thấy một điểm chung rõ ràng: dù thuộc lĩnh vực sản xuất, bán lẻ, ngân hàng hay dịch vụ công, chuyển đổi số luôn bắt đầu từ những điểm nghẽn cốt lõi nhất – nơi chi phí phát sinh, rủi ro tích tụ và dòng tiền bị ảnh hưởng trực tiếp. Chính vì vậy, tài chính – kế toán không chỉ là một phòng ban tham gia chuyển đổi số, mà thường là trục trung tâm của toàn bộ hành trình.

Trong hành trình đó, Bizzi đóng vai trò đặc biệt quan trọng với kế toán ở lớp tác nghiệp và CFO ở lớp quản trị. Bằng việc chuẩn hóa, tự động hóa và kết nối dữ liệu tài chính, Bizzi giúp doanh nghiệp biến chuyển đổi số từ khẩu hiệu thành lợi thế cạnh tranh thực sự.

Quan trọng hơn, Bizzi không thay thế vai trò con người trong chuyển đổi số, mà giải phóng kế toán khỏi công việc thủ công để tập trung vào phân tích, đồng thời cung cấp cho CFO một decision-support system đúng nghĩa. Nhờ đó, chuyển đổi số trong kinh doanh là gì không dừng ở việc “số hóa quy trình”, mà trở thành năng lực cạnh tranh dài hạn.

Để nhận tư vấn giải pháp chuyên biệt cho doanh nghiệp của bạn, đăng ký ngay tại đây: https://bizzi.vn/dang-ky-dung-thu/

Exit mobile version