Cắt giảm chi phí doanh nghiệp: giải pháp và cách triển khai

thum cat giam chi phi doanh nghiep

Cắt giảm chi phí trong doanh nghiệp là giảm những khoản chi không tạo đủ giá trị, đồng thời giữ chất lượng sản phẩm, khả năng phục vụ và các nghĩa vụ phải thực hiện. Việc cần làm trước tiên là tìm khoản lãng phí có bằng chứng, tính phần tiết kiệm sau chi phí triển khai rồi giao người chịu trách nhiệm thực hiện.

Một hợp đồng phần mềm ít người sử dụng có thể nên thu hẹp. Một chương trình đào tạo đang giúp giảm hàng lỗi lại cần được đánh giá khác. Cùng là giảm ngân sách, nhưng tác động tới lợi nhuận và hoạt động có thể trái ngược nhau.

Nên bắt đầu cắt giảm chi phí từ đâu?

Hãy bắt đầu từ khoản chi lớn, lặp lại, có thể thay đổi và đang có dấu hiệu lãng phí. Chẳng hạn: giấy phép phần mềm không sử dụng, hàng tồn chậm luân chuyển, đơn hàng phải làm lại hoặc cùng một dữ liệu được nhập ở nhiều bộ phận. Khoản lớn nhất chưa chắc dễ giảm nhất; khoản nhỏ nhưng phát sinh hàng nghìn lần cũng đáng xem xét.

Tổng hợp dữ liệu một giai đoạn đủ phản ánh hoạt động bình thường, có xét mùa vụ. Với mỗi nhóm chi, ghi số tiền, bộ phận sử dụng, khối lượng công việc, hợp đồng liên quan và nguyên nhân phát sinh. Nếu chỉ nhìn số tiền tháng này cao hơn tháng trước, doanh nghiệp có thể nhầm mức tăng do bán được nhiều hàng với sự kém hiệu quả.

Biện pháp Kết quả cần phân biệt Cách kiểm tra
Hủy giấy phép phần mềm không dùng Giảm khoản chi thực tế từ kỳ có hiệu lực Đối chiếu hóa đơn và điều kiện chấm dứt
Lùi thanh toán cho nhà cung cấp theo thỏa thuận Giảm áp lực tiền mặt trước mắt; chưa chắc giảm chi phí Kiểm tra phí, chiết khấu bị mất và ngày phải trả
Tự động hóa một công việc nhập liệu Giải phóng giờ làm; chỉ thành tiền tiết kiệm khi có khoản chi thực sự giảm Đo thời gian và xác định việc giảm làm thêm hoặc tránh thuê bổ sung
Giảm ngân sách nhưng vẫn đặt hàng như cũ Thay đổi kế hoạch; chi phí thực tế có thể không giảm Theo dõi cam kết mua, hàng đã nhận và chi phí phát sinh

Đối với nguyên liệu, đóng gói hoặc vận chuyển, nên so chi phí theo đơn vị hoạt động. Hướng dẫn về chi phí biến đổi và cách tính theo sản lượng giúp tách phần tăng do khối lượng khỏi phần tăng do định mức hoặc đơn giá.

Những nhóm biện pháp cắt giảm chi phí doanh nghiệp có thể áp dụng

Các biện pháp dưới đây cần được lựa chọn theo nguyên nhân đang làm chi phí tăng. Doanh nghiệp có thể phối hợp nhiều biện pháp, nhưng mỗi việc phải có số liệu trước khi làm và tiêu chuẩn để đánh giá sau khi thay đổi.

1. Mua hàng, nhà cung cấp và tồn kho

Rà soát các mặt hàng mua thường xuyên, so sánh nhu cầu giữa các phòng ban và hợp nhất những đơn có cùng yêu cầu kỹ thuật khi phù hợp. Đàm phán giá cùng điều kiện giao hàng, bảo hành, thanh toán và mức đặt hàng tối thiểu. Mức chiết khấu cao có thể không có lợi nếu phải mua vượt nhu cầu, thuê thêm kho hoặc chịu hao hụt.

Khi lựa chọn nhà cung cấp mới, so tổng chi phí để hàng sẵn sàng sử dụng: giá mua, vận chuyển, kiểm tra, tỷ lệ lỗi, thời gian chờ và công xử lý khiếu nại. Thử một lô nhỏ trước khi chuyển toàn bộ sản lượng; với đầu vào quan trọng, duy trì phương án cung ứng thay thế.

Với hàng tồn, phân loại theo tốc độ bán, hạn dùng và mức độ quan trọng đối với sản xuất. Điều chỉnh điểm đặt hàng, xử lý hàng chậm luân chuyển và kiểm tra chênh lệch giữa kho thực tế với dữ liệu. Giảm tồn kho quá nhanh có thể làm thiếu hàng hoặc tăng phí vận chuyển khẩn cấp, nên theo dõi đồng thời tỷ lệ đáp ứng đơn và số ngày chờ.

Người quản lý xem số liệu trên máy tính bảng và tài liệu tài chính
Rà soát khoản chi cùng nhu cầu sử dụng và điều kiện cung ứng.

2. Quy trình, công nghệ và thời gian xử lý

Chọn một quy trình có nhiều bước chờ hoặc làm lại, rồi ghi rõ ai cung cấp dữ liệu, ai kiểm tra và ai quyết định. Loại bỏ việc nhập lại cùng một thông tin, báo cáo không có người sử dụng và vòng duyệt trùng mục đích. Giữ các bước kiểm soát cần thiết; có thể gộp hoặc thay cách thực hiện thay vì xóa bỏ toàn bộ.

Trước khi mua thêm phần mềm, kiểm kê công cụ đang có: số tài khoản được cấp và sử dụng, chức năng bị trùng, ngày gia hạn và chi phí kết nối dữ liệu. Một hệ thống duy nhất không mặc nhiên rẻ hơn nhiều công cụ chuyên biệt. Cần tính cả chuyển dữ liệu, đào tạo, vận hành và khả năng xuất dữ liệu khi ngừng sử dụng.

Tự động hóa phù hợp với công việc lặp lại có đầu vào và quy tắc rõ. Thử trên phạm vi nhỏ, giữ người xử lý ngoại lệ và đo tỷ lệ phải sửa lại. Đối với quản lý thời gian, giảm họp không có quyết định cần đưa ra, thống nhất biểu mẫu đầu vào và phân rõ thời hạn phản hồi; không chỉ yêu cầu nhân viên làm nhanh hơn.

3. Nhân sự, năng lực và cách tổ chức công việc

Đối chiếu khối lượng công việc với năng lực và lịch làm để tìm điểm thiếu người, dư tải hoặc phân công không phù hợp. Có thể đào tạo chéo, chuẩn hóa hướng dẫn và sắp xếp lại nhiệm vụ trước khi cân nhắc thay đổi quy mô nhân sự. Giữ người có kỹ năng quan trọng cũng giúp hạn chế chi phí tuyển lại, đào tạo và gián đoạn phục vụ.

Thuê ngoài, làm việc từ xa hoặc bố trí thời gian linh hoạt chỉ có lợi khi phù hợp tính chất công việc, yêu cầu bảo mật và khả năng phối hợp. So tổng chi phí gồm phí dịch vụ, quản lý hợp đồng, kiểm soát chất lượng và chuyển giao; đừng chỉ so phí thuê ngoài với lương của một vị trí.

Thay đổi tiền lương, hợp đồng, thời giờ làm việc hoặc các quyền lợi của người lao động phải được bộ phận nhân sự và người có chuyên môn xem xét theo nghĩa vụ áp dụng. Chuyển một vị trí toàn thời gian sang bán thời gian không phải giải pháp có thể áp dụng đơn phương cho mọi trường hợp.

Với bộ phận hỗ trợ, đánh giá theo đầu việc và mức phục vụ: thời gian xử lý, sai sót, lượng yêu cầu tồn và tác động tới các bộ phận khác. Việc khó quy trực tiếp ra doanh thu không có nghĩa là bộ phận đó không tạo giá trị.

4. Mặt bằng, thiết bị và chi phí văn phòng

Kiểm tra diện tích thực dùng, lịch sử dụng phòng họp, máy móc và phương tiện. Tài sản ít dùng có thể được điều chuyển, dùng chung hoặc thanh lý sau khi đánh giá nhu cầu và thẩm quyền. Việc cho thuê lại mặt bằng cần phù hợp hợp đồng và các điều kiện áp dụng, không chỉ dựa vào diện tích đang trống.

Đàm phán lại diện tích hoặc thời hạn thuê khi hợp đồng cho phép. Nếu cân nhắc văn phòng chia sẻ hay chuyển địa điểm, tính thêm chi phí chuyển, gián đoạn, đi lại, lưu trữ và bảo mật. Mức thuê thấp hơn không đủ để kết luận tổng chi sẽ giảm.

Đối với điện, nước và vật tư văn phòng, đo theo khu vực hoặc hoạt động, đặt lịch tắt thiết bị không sử dụng và sửa rò rỉ, hao hụt. Chuẩn hóa danh mục vật tư, cấp phát theo nhu cầu và số hóa tài liệu phù hợp; hồ sơ cần lưu giữ và các yêu cầu bảo mật vẫn phải được đáp ứng.

Nhóm nhân sự đối chiếu biểu đồ và số liệu trên máy tính bảng
Đánh giá mức sử dụng thực tế trước khi mua mới hoặc thay đổi mặt bằng.

5. Sản xuất, chất lượng và an toàn

Đo hao hụt nguyên vật liệu, sản phẩm lỗi, thời gian dừng máy và số lần làm lại. Ưu tiên nguyên nhân lặp lại như cài đặt máy chưa ổn định, định mức không sát thực tế hoặc vật tư đầu vào không đạt yêu cầu. Tận dụng phế liệu, phụ phẩm chỉ khi đáp ứng điều kiện kỹ thuật, môi trường và an toàn liên quan.

Bảo trì, đào tạo và kiểm tra chất lượng có thể giúp ngăn chi phí lớn hơn phát sinh sau đó. ASQ phân biệt chi phí phòng ngừa, đánh giá và chi phí do sai lỗi; vì vậy cần so tổng tác động, thay vì coi mọi khoản kiểm tra là chi phí có thể bỏ.

Ví dụ, giảm công kiểm tra đầu vào giúp tiết kiệm một khoản nhỏ nhưng có thể khiến cả lô sản xuất phải làm lại. Khi thử thay vật tư hoặc quy trình, giữ giới hạn về tỷ lệ lỗi, khiếu nại và sự cố. Chi phí giảm nhưng chất lượng hoặc an toàn vượt giới hạn thì cần dừng, tìm nguyên nhân và điều chỉnh.

6. Marketing, khách hàng và danh mục sản phẩm

Đánh giá kênh marketing bằng kết quả kinh doanh có thể theo dõi: khách hàng phù hợp, đơn hàng, biên đóng góp và chi phí phục vụ. Tách kênh đang thử nghiệm khỏi kênh đã có đủ dữ liệu. Một kênh tạo ít đơn trực tiếp vẫn có thể hỗ trợ giai đoạn tìm hiểu; cần xét chu kỳ mua trước khi ngừng ngân sách.

Nội dung, mạng xã hội và đội ngũ nội bộ đều cần thời gian, kỹ năng và công cụ. Chọn tự làm hay thuê ngoài theo chất lượng đầu ra và tổng chi phí, không mặc định kênh trực tuyến là miễn phí hoặc nhân sự nội bộ luôn rẻ hơn.

Phân nhóm khách hàng và sản phẩm theo phần đóng góp sau chi phí phục vụ, mức trả hàng, công nợ và tiềm năng duy trì quan hệ. Không áp dụng tỷ lệ 80/20 như một kết quả chắc chắn. Trước khi bỏ một sản phẩm doanh thu thấp, xem nó có giúp bán kèm, giữ khách hoặc sử dụng công suất đang dư hay không; có thể điều chỉnh giá, mức đặt hàng hoặc cách phục vụ thay vì ngừng ngay.

7. Tài chính, bảo hiểm và phương thức thanh toán

Đối chiếu phí ngân hàng, khoản vay, phí duy trì dịch vụ và các hợp đồng bảo hiểm để tìm phần trùng lặp hoặc không còn phù hợp. So phạm vi bảo hiểm, mức miễn thường và rủi ro còn lại khi thay đổi, không chỉ chọn mức phí thấp nhất. Nghĩa vụ bắt buộc và bảo vệ thiết yếu không nên bị loại khỏi quyết định.

Lập kế hoạch tiền vào, tiền ra để giảm vay ngắn hạn phát sinh do thiếu phối hợp. Khi đàm phán thời hạn thanh toán, xem chiết khấu, phí và khả năng cung ứng của đối tác. Kéo dài ngày trả chỉ hỗ trợ dòng tiền nếu tổng khoản phải trả không đổi; đó không tự động là khoản tiết kiệm.

Thanh toán điện tử, gom đợt thanh toán hoặc thay tài khoản dịch vụ có thể giảm công xử lý, nhưng cần kiểm tra phí giao dịch, hạn mức, người duyệt và an toàn thông tin. Không chuyển sang một phương thức mới chỉ vì quảng cáo ít phí hơn.

8. Công tác, phối hợp nội bộ và kỷ luật chi tiêu

Thay một cuộc gặp bằng họp trực tuyến khi mục tiêu có thể đạt từ xa; giữ chuyến đi cần khảo sát, nghiệm thu hoặc làm việc trực tiếp. Lập kế hoạch sớm, gộp lịch trình hợp lý và so tổng chi phí thay đổi/hủy, di chuyển, lưu trú và thời gian của nhân sự.

Trong nội bộ, công bố rõ ngân sách, mức duyệt và hồ sơ cần có để tránh mua trước rồi hợp thức hóa sau. Giao trách nhiệm cho người sử dụng khoản chi, không chỉ cho kế toán. Cơ chế khuyến khích tiết kiệm nên đi kèm tiêu chuẩn chất lượng, tránh thưởng cho việc giảm chi rồi đẩy khối lượng sang bộ phận khác.

Rà soát thủ tục nội bộ chồng chéo, phân quyền thiếu rõ ràng và các khoản yêu cầu ngoài quy trình. Doanh nghiệp chỉ được sửa quy trình thuộc thẩm quyền của mình; không thể tự bãi bỏ thủ tục hay nghĩa vụ do cơ quan nhà nước quy định. Với dấu hiệu chi không minh bạch, lưu bằng chứng và xử lý qua kênh có thẩm quyền thay vì đưa khoản đó vào thông lệ hoạt động.

Người làm việc xem báo cáo in bên cạnh máy tính
Người phụ trách khoản chi cần cùng tham gia lựa chọn và theo dõi biện pháp.

Tính khoản tiết kiệm ròng trước khi phê duyệt

Khoản tiết kiệm ròng bằng chi phí thực sự giảm được trừ chi phí mới phát sinh để duy trì biện pháp. Chi phí triển khai một lần cần được theo dõi riêng để biết bao lâu khoản tiết kiệm bù đủ số tiền đã bỏ ra. Hãy thống nhất cùng kỳ, cùng phạm vi hoạt động và cùng cách xử lý thuế trước khi so sánh.

Ví dụ giả định: doanh nghiệp dự kiến giảm 20 triệu đồng chi phí mỗi tháng, phải trả thêm 5 triệu đồng phí vận hành mỗi tháng và 30 triệu đồng triển khai ban đầu. Tiết kiệm ròng khi vận hành ổn định là 20 − 5 = 15 triệu đồng/tháng. Nếu lợi ích có ngay và giữ nguyên, thời gian bù chi phí ban đầu là 30 ÷ 15 = 2 tháng.

Trong tháng đầu, tính cả chi phí triển khai thì dòng tiền cải thiện là 15 − 30 = −15 triệu đồng. Nếu có thời gian chạy thử, trả phí chấm dứt hợp đồng cũ hoặc lợi ích tăng dần, mốc hoàn vốn sẽ khác. Ví dụ này dùng số giả định trên cùng cơ sở chi phí; không phải cam kết tiết kiệm hay kết quả của khách hàng.

Ví dụ giả định giảm chi 20 triệu, phát sinh thêm 5 triệu, tiết kiệm ròng 15 triệu đồng mỗi tháng
Minh họa phần tiết kiệm ròng hàng tháng; chi phí triển khai ban đầu được theo dõi riêng.

Với công việc tự động hóa, ghi riêng số giờ giải phóng và khoản tiền tiết kiệm. Nếu nhân sự vẫn làm đủ giờ và không giảm khoản chi nào, lợi ích có thể là xử lý thêm công việc, giảm tồn đọng hoặc nâng chất lượng. Đây vẫn là giá trị đáng xem xét, nhưng không nên ghi thành tiền tiết kiệm đã thực hiện.

Tránh cộng hai lần cùng một lợi ích, chẳng hạn vừa tính giảm giờ làm thêm vừa quy toàn bộ số giờ đó thành khoản giảm chi nhân sự khác. Kế toán và người phụ trách hoạt động nên thống nhất cách tính trước khi trình duyệt.

Quy trình triển khai từ số liệu đến kết quả thực tế

Cần một quy trình đủ rõ để phân biệt sáng kiến có lợi với việc cắt ngân sách trên giấy. Mỗi biện pháp nên có người phụ trách, dữ liệu gốc và thời điểm kiểm tra.

  1. Chốt vấn đề và số liệu ban đầu. Xác định khoản chi, khối lượng hoạt động, nguyên nhân và phạm vi có thể tác động. Kiểm tra hợp đồng, lịch gia hạn và nghĩa vụ liên quan.
  2. Chọn phương án và tính tổng tác động. So tiết kiệm ròng, tiền triển khai, thời gian chuyển đổi và rủi ro đối với khách hàng, chất lượng, nhân sự. Ghi rõ giả định nào chưa có dữ liệu.
  3. Giao trách nhiệm và phê duyệt. Người dùng khoản chi chịu trách nhiệm thực hiện; tài chính kiểm tra cách tính; người có thẩm quyền duyệt phạm vi và ngân sách chuyển đổi.
  4. Thử trên phạm vi phù hợp. Chọn một nhóm sản phẩm, bộ phận hoặc nhà cung cấp có thể theo dõi. Chuẩn bị phương án xử lý gián đoạn và tiêu chuẩn phải dừng thử nghiệm.
  5. Đối chiếu kết quả thực nhận. So hóa đơn, chi phí phát sinh và chất lượng phục vụ với mức ban đầu đã điều chỉnh theo hoạt động. Tách phần tiết kiệm thực hiện khỏi dự kiến.
  6. Duy trì và mở rộng có điều kiện. Cập nhật định mức, lịch duyệt, người phụ trách và báo cáo định kỳ. Chỉ mở rộng khi kết quả và rủi ro đã được kiểm chứng.

Trong phân tích về duy trì kết quả cắt giảm chi phí trên AB Magazine của ACCA, tác giả nhấn mạnh lộ trình, phép đo rõ ràng và đưa thay đổi vào hoạt động thường ngày. Với doanh nghiệp, điều đó có nghĩa là biến biện pháp tốt thành cách làm có người chịu trách nhiệm, thay vì kết thúc khi báo cáo đạt mục tiêu đầu tiên.

Biện pháp Người phụ trách Chỉ số lợi ích Giới hạn phải giữ
Giảm giấy phép phần mềm dư IT và bộ phận sử dụng Phí thực giảm sau gia hạn Người cần dùng vẫn được truy cập, dữ liệu được lưu đúng
Đổi nguồn vật tư Mua hàng và chất lượng Tổng chi cho một đơn vị đạt yêu cầu Tỷ lệ lỗi, giao đúng hạn và nguồn thay thế
Giảm nhập liệu lặp Vận hành và kế toán Giờ xử lý, số lần sửa và chi làm thêm thực giảm Kiểm tra ngoại lệ và truy vết dữ liệu
Điều chỉnh lịch công tác Trưởng bộ phận Tổng chi cho mục tiêu công tác hoàn thành Chất lượng làm việc và điều kiện thay đổi lịch

Để giữ kết quả sau đợt triển khai, cần báo cáo định kỳ theo khoản mục và bộ phận. Có thể tham khảo cách xây dựng báo cáo quản trị chi phí khi thiết kế phần theo dõi.

Đánh giá kết quả mà không làm giảm sức cạnh tranh

Chi phí giảm chỉ là một mặt của kết quả. Cần xem lợi nhuận, tiền mặt và mức phục vụ có được cải thiện trên cùng phạm vi hay không. Khi thị trường thay đổi hoặc sản lượng giảm, tổng chi thấp hơn có thể xuất phát từ việc kinh doanh ít đi chứ không phải vận hành tốt hơn.

  • Chi phí: khoản tiết kiệm có xuất hiện trên chứng từ, hợp đồng hoặc chi thực tế không? Có bị chuyển sang khoản khác hay kỳ sau không?
  • Chất lượng: lỗi, trả hàng, làm lại, khiếu nại và gián đoạn có tăng không?
  • Doanh thu và khách hàng: tỷ lệ đáp ứng, thời gian giao và khả năng giữ khách có thay đổi không?
  • Nhân sự: khối lượng, làm thêm và phụ thuộc vào một người có tăng không?
  • Khả năng duy trì: ai sẽ kiểm tra hợp đồng gia hạn, định mức và thực tế sử dụng sau khi dự án kết thúc?

Kết quả tốt có thể tạo thêm nguồn lực để đầu tư hoặc tăng khả năng chịu biến động, nhưng không tự động bảo đảm tăng lợi nhuận. Nếu doanh nghiệp giảm chi ở khâu này rồi tăng bảo hành, mất đơn hoặc phải tuyển lại ở khâu khác, cần tính lại tác động tổng thể.

Khi khoản chi phát sinh trước khi được kiểm soát

Nếu khó khăn nằm ở việc nhân viên đặt dịch vụ trước rồi mới xin duyệt, chứng từ gửi rời rạc và kế toán chỉ biết vượt ngân sách khi quyết toán, doanh nghiệp cần đưa chính sách và người duyệt vào trước lúc chi. Phần mềm hỗ trợ tổ chức quy trình; việc chọn khoản nào cần giảm vẫn thuộc trách nhiệm của quản lý và tài chính.

Hình giới thiệu giải pháp Bizzi Expense cho quản trị chi phí
Bizzi Expense phục vụ nhu cầu quản trị khoản chi của doanh nghiệp.

Liên kết đề nghị chi với ngân sách và phê duyệt. Nếu doanh nghiệp cần quản lý yêu cầu chi tiêu và báo cáo chi phí tập trung, hãy trao đổi với Bizzi về phạm vi phù hợp với quy trình thực tế.

Câu hỏi thường gặp khi cắt giảm chi phí doanh nghiệp

Có nên yêu cầu mọi phòng ban giảm cùng một tỷ lệ ngân sách?

Một tỷ lệ chung có thể là yêu cầu lập phương án, nhưng không đủ để quyết định cắt khoản nào. Cần xét nhiệm vụ, khối lượng, hợp đồng và rủi ro của từng bộ phận. Ưu tiên biện pháp có tiết kiệm ròng rõ và vẫn giữ tiêu chuẩn phục vụ.

Doanh thu giảm thì có nên ngừng marketing ngay?

Cần xem kênh nào tạo khách hàng phù hợp và phần đóng góp sau chi phí phục vụ. Kiểm tra chu kỳ mua, độ tin cậy của dữ liệu và cam kết đã ký. Có thể giảm phần kém hiệu quả hoặc điều chỉnh thử nghiệm thay vì ngừng toàn bộ.

Giảm nhân sự có phải cách nhanh nhất để tiết kiệm?

Không có kết luận chung. Cần tính chi phí thay đổi, công việc còn lại, mất năng lực và nguy cơ gián đoạn. Rà soát phân công, quy trình và nhu cầu thật trước; mọi thay đổi liên quan người lao động phải đáp ứng nghĩa vụ áp dụng.

Bao lâu có thể thấy kết quả?

Tùy biện pháp và thời điểm hợp đồng có hiệu lực. Hủy dịch vụ dư có thể thể hiện từ kỳ tính phí tiếp theo; thay quy trình hoặc thiết bị cần thời gian triển khai. Nên chốt mốc kiểm tra theo từng việc và chỉ ghi nhận lợi ích đã có bằng chứng.

Doanh nghiệp nhỏ có cần mua phần mềm trước khi giảm chi phí không?

Không nhất thiết. Có thể bắt đầu bằng dữ liệu chi tiêu, danh sách hợp đồng và bảng theo dõi có người phụ trách. Khi nhiều yêu cầu, chứng từ và người duyệt làm việc rời rạc, hãy đánh giá phần mềm theo vấn đề cụ thể và tổng chi phí sử dụng.

Lên đầu trang